بایگانی ماهیانه: دسامبر 2020

چرا مردان به داشتن همسر دوم گرایش پیدا می‌کنند؟

کارشناسان مهم‌ترین علل گرایش مردان به داشتن همسر دوم به ویژه در مردانی با موقعیت اقتصادی خوب را تنوع‌طلبی می‌دانند. البته مسائلی همچون نبود پیوند عاطفی قوی میان زوجین، سرد مزاجی خانم‌ها، نداشتن فرزند پسر هم از دیگر علل گرایش مردان به داشتن همسر دوم است.

هم چنین برخی از آقایان به علت ضعف در اعتماد به نفس به این سمت می‌روند که تمکن و توان مالی خود را به رخ بکشند. یکی از راه‌های به رخ کشیدن توانایی‌های فردی آنها این است که با اختیار کردن چند زن این احساس را برای خود به وجود بیاورند.

یکی دیگر از علل چند همسری نیاز به فرزند آوری است. ممکن است که فرد در ازدواج اول موفق به تولد فرزند نشود در نتیجه به دلیل دستیابی به فرزند همسر دوم اختیار می‌کند.

در مواردی هم برخی عوامل اجتماعی در چند همسری موثر هستند. به طور مثال، در جوامعی که درگیر جنگ می‌شوند و جنگ وجود دارد مردانی که توان مالی بیشتری دارند سعی می‌کنند زنانی که همسرانشان را در جنگ از دست داده‌اند را به عنوان همسر انتخاب کنند.

یک کارشناس ارشد روانشناسی در این رابطه گفته: خانم‌هایی که در زندگی به صورت افراط و تفریط عمل می‌کنند این نیاز را در مردان به وجود می‌آورند که مرد به سمت  دوهمسری و یا ازدواج موقت برود. خانواده باید مکانی آرام، گرم، عاطفی و مناسب برای زوجین و فرزندان باشد تا بخوبی همه بتوانند در کنار هم زندگی و رشد پیدا کنند. البته احساسات و هیجانات بیش از حد، گاهی اوقات مرد را به سمت دو همسری یا همسر صیغه ای گرایش می‌دهد که برخی از الگوهای تربیتی نیز در این امر می‌تواند تاثیرگذار باشد.

با اینکه برخی مراجع دینی اختیار کردن همسر دوم را حتی بصورت صیغه پسندیده و سنت پیغمر می‌دانند اما برخی از علمای فقهی اسلام در سطح جهانی با توجه به شرایط زندگی مدرن انسان بر این باور هستند که داشتن هم ‌زمان بیش از یک همسر بی‌عدالتی در حق زنان است.

شیخ احمد الطیّب امام ارشد مسجد الازهر و رئیس سابق دانشگاه الازهر مصر یکی از این افراد است. او در رابطه با چندهمسری مردان گفته: « کسانی که می‌گویند چند همسری باید وجود داشته باشد، همه در اشتباه‌اند. ما باید آیه‌های قرآن را مکمل بخوانیم.» به باور این روحانی، داشتن یک همسر قاعده است و چند همسری استثنای محدود. به گفته او در اسلام ازدواج همزمان محدود بوده و نیازمند برخورد عادلانه است. او همچنین گفته: اگر عدالت وجود نداشته باشد، داشتن بیش از یک همسر ممنوع است.

شیخ احمد الطیّب خواستار بازنگری وسیع در مورد مسائل مربوط زنان شده و تاکید کرده: زنان نیمی از جامعه را نمایندگی می‌کنند. اگر به آنان توجه نکنیم، مانند این است که تنها با یک پا راه برویم.

درست برعکس نظر امام ارشد مسجد الازهر مصر، «سمیع حاموده» یک روحانی از اسکندریه در صفحه فیس بوک نوشته است: چندهمسری و یا ازدواج موقت یک راه‌حل اجتماعی برای زنان بی‌شوهری است که “نداشتن همسر” احساس بدی به آنان می‌دهد.

در ایران نیز برخی از طلاب قم به چند همسری اعتقاد دارند. یکی از طلاب فعال در حوزه چندهمسری که خودش تک‌همسر است در رابطه با ترویج تعدد زوجات گفته:  در سفری که به یکی از مناطق محروم کرمان داشتیم متوجه شدیم که تعدادی از دختران از سن متعارف ازدواج در آن منطقه گذشته و به مجرد قطعی رسیده‌اند. طبق آمار رسمی آقای دکتر محزون از سازمان ثبت احوال تعداد دختران ۳۰ تا ۴۹ سال مجرد در کشور حدود ۹۰۰ هزارنفر است ولی پسران مجرد در این بازه سنی تنها ۳۲۰ هزار نفر است. این دختران شانس ازدواج برای همسر اول شدن کمی دارند. اما با جا افتادن فرهنگ تعدد زوجات می‌توانند ازدواج کنند. نتیجه طبیعی این آمار و وضعیت مطالعه میدانی ما این است که بهترین راهکار برای ازدواج پیردختران و یا بیوه‌ها و مطلقه‌ها رواج تعدد زوجات است.

این در حالیست که باتوجه به گزارش‌های رسمی دادگاه و حتی مشاورین و روانشناسان اجتماعی دلیل بسیاری از طلاق‌های امروزی گرایش مرد به زن دیگری و یا ازدواج مجدد و یا ازدواج موقت مرد است که زندگی را به مرحله بن‌بست کشانده‌است و زوجین تصمیم به جدایی از یکدیگر گرفته‌اند.

یک گروه اینترنتی که چند همسری را شایسته و درست می‌داند در ترویج این عمل نوشته‌اند: زنی که به مرد خود غیرت داشته باشد و مانع تعدد زوجات همسرش شود، خودخواه است. ما معتقدیم ریشه بسیاری از طلاقها همین بی‌توجهی به فرهنگ تعدد زوجات و بی‌توجهی به جامعه دختران و زنان مجرد هست. با مراجعه به دادگاه‌ها درمی یابید که بسیاری مردان ما در اثر دلباختگی به یک زن یا دختر دیگر دارند از همسر اولش جدا می‌شود، در حالیکه اگر فرهنگ تعدد زوجات جا می‌افتاد، او همسر اولش را رها نمیکرد، بلکه همسر دیگری به زندگانی‌اش اضافه می‌کرد.

در قوانین فعلی ایران و دیگر کشورهای مسلمان در برخی از کشورهای مسلمان از جمله تونس و ترکیه چندهمسری ممنوع است.

در مصر مردان متاهلی که خواستار ازدواج‌های متعدد هستند، باید همسران‌شان را در این مورد آگاه بسازند. براساس این قانون همچنین زنان حق دارند که یک سال پس از باخبر شدن این موضوع، درخواست طلاق کنند.

در ایران، اگرچه در فقه اسلامی محدودیتی بجز شرط عدالت برای ازدواج مجدد تا چهار همسر، برای مردان دیده نشده است اما در سال ۵۳ و با تصویب ماده ۱۶ قانون حمایت از خانواده، این موضوع به کلی دگرگون شد به طوریکه قانون، اصل را بر ممنوعیت ازدواج مجدد مردان قرار داده و مقرر کرده است که مرد نمی‌تواند با داشتن زن، همسر دوم اختیار کند مگر در موارد زیر:

رضایت همسر اول

عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی

عدم تمکین زن از شوهر

ابتلاء زن به جنون یا امراض صعب‌العلاج

محکومیت زن به حبس بیش از شش ماه

ابتلاء زن به هر گونه اعتیاد مضر

ترک زندگی خانوادگی از طرف زن

عقیم بودن زن

غایب مفقودالاثر شدن زن

در بندهای دوم تا نهم این ماده قانونی، موضوعاتی مطرح شده که ازدواج مجدد مرد به واسطه آن طبیعی به نظر می‌رسد اما اگر زوجه مشکلی نداشته باشد، بیمار نباشد، محبوس و مجنون هم نباشد، بچه ‌دار هم شده باشد، در این صورت، تنها راه مرد برای ازدواج مجدد یا متعه اخذ رضایت همسر اول و کسب اجازه از دادگاه است.

البته احراز تحقق بندهای دوم تا نهم هم با دادگاه است و اگر دادگاه آن را احراز نکند، اجازه ازدواج مجدد را به مرد نخواهد داد.

باید بدانید پدر خانواده تکیه گاهی است که اگر فرو ریزد، نسلی را دچار مشکل می کند، بنابر این کسانی می توانند به تعدد زوجات اقدام کنند که قدرت جسمی، مالی و عقلی بالایی داشته باشند تا بتوانند بین زنان متعدد خود عدالت را رعایت کنند.

مردانی که برای ازدواج مناسب نیستند

در این مقاله در وبلاگ سایت ازدواج موقت حافظون قصد داریم شما را با ویژگی آقایانی که مناسب ازدواج نیستند و یا هنوز برای ازدواج آماده نشده اند، آشنا کنیم.

افرادی که هنوز برای ازدواج آماده نشده اند

مردهایی که حاضر نیستند استقلال خود را از دست بدهند

مردهایی به هیچ عنوان حاضر نیستند استقلال خود را که به این سختی حفظ کرده اند به این آسانی از دست بدهند. آنها دوست ندارند که کسی روال عادی زندگی آنها را مختل کند از فرزند خوششان نمی آید، هیچ گاه وعده ازدواج به کسی نمی دهند، بالای ۴۰ سال سن دارند و هیچ وقت با هیچ زنی زندگی نکرده اند. هیچ چیز نمی تواند این روحیه سفت و سخت را برهم بزند پس وقتتان را تلف نکنید تغییر دادن این مردها به این آسانی ها نیست و تقریبا غیرممکن است.

مردی که به تازگی از زن قبلی جدا شده است

 این همان مردی است که دوره نقاهت جدایی از همسر را پشت سر گذاشته است حال که زخم هایش بهبود یافته می خواهد جبران زمانی که از دست داده را بکند. یک ماشین اسپورت می خرد اگر موی سفید در سرش ببیند رنگ می کند و کمی هم به سر و وضع لباس هایش می رسد یعنی خود را برای آشنایی های جدید و یک زندگی جدید کاملا آماده می کند.

ازدواج موقت با مردی که تجربه تلخی از زندگی پیشین خود دارد ، باید با احتیاط بیشتری صورت گیرد. در جامعه امروز ازدواج یک دختر با مرد مطلقه به نسبت ازدواج یک پسر مجرد با زن مطلقه بهتر پذیرفته می شود و مردانی که طلاق می گیرند در مقایسه با زنان، با دست بازتری می توانند دوباره ازدواج کنند.

  • اولین نکات منفی این نوع ازدواج مقایسه میان همسر قبلی و فعلی است به صورتی ممکن است او نکات مثبت شما را کمتر ببیند.
  • یکی دیگر از نکات منفی این ازدواج ها این است که فرد مطلقه ممکن است ارتباط خود را به طور کلی با همسر قبلی خود قطع نکند و به صورت موازی با همسر سابق اش ارتباط خود را حفظ کند.
  • سومین نکته منفی این نوع ازدواج ها این است که در ذهن این فرد طلاق گرفتن آسان است و ممکن است با بروز مشکلی در زندگی مشترک او به طلاق فکر کند.

مردی که در مورد آینده‌ی رابطه‌ تان هیچ صحبتی نمی‌کند

این مورد کاملا واضح است. اگر مردی به‌هیچ‌وجه در مورد آینده و برنامه‌هایی که در ذهنش دارد با شما صحبت نمی‌کند، یعنی تمایلی به ازدواج موقت با شما ندارد. چنین مردی چون به هیچ‌چیز متعهد نیست، می‌تواند به زندگی باب‌ میلش ادامه دهد، بدون آنکه هیچ‌گونه احساس مسئولیتی در قبال شما داشته باشد. برای زنی که در آینده‌ی نزدیک به‌دنبال ازدواج است، این یک علامت هشدار جدی به‌حساب می‌آید. یک رابطه‌ی سالم باید شامل گفت‌وگوهای مستقیم و صادقانه در مورد اهداف و برنامه‌های آینده‌ی دو طرف باشد.

مردی که با زن‌های دیگر بیش‌ از حد گرم می‌گیرد

مردی که با زن‌های اطرافش بیش‌ازحد گرم می‌گیرد، به این زودی‌ها قصد ازدواج ندارد. دلیلش این است که اگر در مورد طرف مقابلش واقعا جدی بود، می‌توانست از این کار دست‌ بردارد و فقط با همان زن حرف بزند و شوخی کند. درحالی‌که شوخی و سرزندگی ایرادی ندارد اما مردی که در یک رابطه‌ی جدی است، نباید به‌هیچ‌وجه با زنان دیگر رفتاری گرم و صمیمانه داشته باشد. این یک علامت هشدار بزرگ است.

مردی که اعتیاد دارد

منظور از اعتیاد هر نوع اعتیاد است. از اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی گرفته، تا اعتیاد به کار یا بازی های کامپیوتری.اگر پسر مورد نظرتان بیشتر از آن که در جهان واقعی با مشکلات بجنگد، در خانه سرش را با بازی‌های کامپیوتری گرم میکند، بهتر است خواستگاری را برای ادامه زندگی انتخاب کنید که بالغ تر از این یکی باشد. شکی در سرگرم کننده بودن بازی‌های کامپیوتری نیست، اما فردی که تمام روزش را به بازی کردن میگذراند، فرد سالمی نیست و نیاز به کمک دارد.اعتیاد باعث میشود فرد اولویت‌هایش در زندگی مشترک را از یاد ببرد. سرمایه‌های مالی خانواده را به راحتی به باد بدهد و نتواند مسئولیت‌هایش را به درستی انجام دهد. مرد معتاد به هیچ وجه مرد مناسبی برای ازدواج موقت نیست.

مرد رفیق باز

اینکه مرد زندگی شما دوستان صمیمی داشته باشد به طور کلی خوب است. اما اگر پسری همواره وقت زیادی را با دوستانش بگذراند، به طوری که وقت گذرانی با دوستانش را نسبت به همه چیز ترجیح دهد و آن‌ها در اولویت اول زندگیش قرار دهد، شما در زندگی مشترک مطمئنا با مشکل مواجه خواهید شد. زندگی با مرد رفیق باز بسیار مشکل است و ازدواج با او اصلا توصیه نمیشود.

مرد رفیق‌باز همیشه برنامه‌ای برای خوش گذراندن با دوستانش دارد و بودن در کنار رفقای گرمابه و گلستانش را به هر کار دیگری ترجیح میدهد. اگر با چنین مردی ازدواج کنید، وقتی در شرایط سخت نیاز دارید که همسرتان کنارتان باشد، او بیرون مشغول خوش گذراندن با رفقایش است. یک دوست پسر رفیق‌باز هیچگاه شما را در اولویت قرار نمیدهد و بعید است که این شرایط بعد از ازدواج تغییر کند. مردانی که رفقایشان را مقدم بر شریک زندگیشان میدانند، دوست خوبی برای رفقایشان خواهند بود، اما شوهر مناسبی نخواهند شد.

 مردی که در اغلب اوقات بدون شما بیرون می‌رود

برای یک زوج بسیار عادی است که زمان‌های مخصوص به خودشان را داشته باشند و در تمامی اوقات با هم نباشند، با این حال اگر طرف مقابل شما در اکثر مواقع به‌تنهایی بیرون می‌رود و از شما نمی خواهد که همراهی‌اش کنید، این می‌تواند یک علامت هشدار باشد. به‌علاوه یک مرد باید بخواهد شما را به دوستان و آشنایانش نشان دهد و با دوستان و اطرافیان شما نیز آشنا شود تا ببیند که آیا زوج مناسبی هستید یا خیر. اگر احساس می‌کنید که شما را پنهان می‌کند و دوست ندارد در جمع‌های دوستانه‌اش حاضر شوید، در اغلب موارد به این معناست که شما و این رابطه برای او چندان جدی نیستید. ممکن است در حال خیانت به شما باشد یا شاید اصلا علاقه‌ای به بودن در این رابطه ندارد.

مردی که هنوز کودک است

مردانی که رفتار‌های بچه گانه دارند، گزینه‌های خوبی برای شما نیستند. آیا شما دوست دارید که با یک بچه سروکله بزنید؟ اگر مردی که در مقابل تان است نمی‌تواند کاری که شما به او محول کرده اید را انجام دهد، رخت هایش را خودش بشوید و ۳ نوع غذای مختلف درست کند، بدانید که هنوز برای برقراری یک رابطه عاطفی، کوچک است. مردی که در زندگی واقعی اش کودک باشد، در رابطه اش با شما نیز کودکانه عمل خواهد کرد، بنابراین حواس تان باشد به چنین مردا‌هایی دل نبندید.

مرزشناسی در ازدواج موقت

آنگاه که انسان بر بال اندیشه می نشیند و با استمداد از خرد، این ارزشمندترین دستمایه حیات و سرمـایه نجـات، در بیکران افق معرفت به پرواز در می آید، عرصه معلومات را یکی پس از دیگری درمی نوردد تا بر مجهولات فایق آید و پیوسته از مشهودات و بدیهیات، اوّلیّات و مشهورات می گذرد تا به عرصه معقولات دست یازد.

همان گونه که طبیعت را به رغم کثرت، از وحدت و قانون مندی دقیق برخوردار می بیند، شریعت را نیز نظامی منطقی و مستدل، قرین اتقان و حکمت در عین پویایی و قدرت می یابد.
در این صورت، دیگر انسان نه در صـدد معاملـه و سودجــویی از مواهب طبیعت بر می آید تا به تباهی و غارت بپردازد،‌ و نه دین را دستاویز دنیا قرار می دهد، تا بر سر سفره کتمان و التباس حق، یا سطحی نگری و طمع ورزی نسبت به شریعت نشیند، و به غارت و چپاول احکام خدا دست یازد. و در بازار مطامع نفسانی غنایم دین و ودایع حق مبین را به ننگین بفروشد.


جای تردید نیست که تاریخ جوامع بشری پیوسته جولانگاه چهره هایی بوده که فرصت طلبی و خودبینی، آنان را تا بدان جا پیش برده که نه تنها سرمایه های حیاتی خود و دیگران را در معرض تجاوز و تعرض و مبادله قرار داده اند، بلکه ناجوانمردانه حکم خدا را نیز دستاویز رسیدن به مقاصد شوم خویش و قانون حق را به عنوان وسیله ای برای مطامع خود به کار بسته اند.


از سوی دیگر پیوسته عده ای که ظاهراً خود را حامی اصلاح و خیر اندیشی می پنداشتند،‌ با استمداد از روشهایی خاص در صدد مقابله و تغییر قانون برآمدند و به جای آنکه به اصلاح سود جویان و مفسدین بپـردازند و سوء استفاده ها را محکوم نمایند، به تبرئه انسانهای سودجو و محکومیت دین پرداختند.


امروز که دنیامداران سلطه گر در صددند تا کالای خویش را به عنوان بهترین جلوه های تمدن و تجدد عرضه نمایند؛حتی برای غلبه تئوریهای باطل خویش، به فرضیه پردازی و القاء‌ مکاتب علمی دست می زنند و در پس پرده «نظم نوین جهانی» و شعارهایی چون «جهانی شدن و فراگیری فرهنگ بین المللی» به نابودی همه ارزشهای دینی و ملی و فرهنگی ملل جهان کمر عناد می بندند؛ اگر تحفه و ارمغانی از غرب به سوی شرق سرازیر شود، قبله آمال می گردد ولو اینکه سرا پا ایراد و مفسده باشد؛ ولی اگر کالایی از نـوع میـراث شرقـی و ملـی، یا دینی و بومی ارائه شود؛ فوراً تختئه شده و مورد سرکوب قرار می گیرد‌، تا از دین و سنتهای ملی و اصیل چهره ای کریه و مخالف با تمدن و اهداف انسانی بسازند.


سرنوشت حکم متین «ازدواج موقت» در طول حیات اسلام،‌ همواره دستخوش چنین تحولاتی بوده، گاه تحریم و گاه مورد تردید و تعرض و گاه مورد حمایت و تأیید واقع گردیده است.
بعضی با طعن و تمسخر بدان تاختند و عده ای با سوء استفاده بدان پرداختند و در این میان بمانند سایر مسائل، فقط تبیین و تشریح جایگاه این حکم از سوی ائمه معصومین (ع) پرده های ابهام را برداشته و حقیقت قانونگذاری و جعل آن را ابراز داشته است. لذا در عین تثبیت و حمایت از حکم خدا، گاه نسبت به بعضی افراد آن را تحریم و در مواضعی خاص منعی جدی نموده اند و شرایط و مصادیق حکم را بدون ابهام بیان داشته اند.


بنابراین چاره اندیشی معتدل در روش تحقیق، ما را بر این می دارد که در طرح موضوعی چون «ازدواج موقت» که قابلیت طرح و ارزیابی را به لحاظ ابعاد و جایگاههای مختلف دارد، هرگز خلط، یا ایجاد ابهام در موضوعات نکنیم. از باب مثال، گاه ما به «ازدواج موقت» از دیدگاه شیعه نظر داریم، گاه منزلت تاریخی و سیاسی آن و یا علت تحریم خلیفه دوم مورد نظر ماست، گاه در مقام تفکیک مواضع تأکید از مواضع تحریم آن، حتی از سوی ائمه معصومین (ع) هستیم؛ گاه در مقام بیان نوع حکم، به عنوان حکم اولیه و یا ثانویه بر می آئیم، گاه در مقابله با ابتذال فرهنگ غرب و آزادی جنسی و عوارض آن، «متعه» را طرح می کنیم، گاه به عنوان یک راهکار اضطراری در حل معضل یک جوان، و گاه به پیشگیری از سوء استفاده حکم متعه و یا قانون آن، که هر کدام از این موارد جایگاه و راهکار خاص خود را دارد و تسری دادن یک راه حل از جایی به جای دیگر، و در تمامی این موضوعات از یک دریچه به مسأله «ازدواج موقت» نگریستن، خطاست. تأکید و یا تبیین در یک جهت نباید موجب تأیید در سایر جهات شود.


لذا انگیزه ما در این نوشتار، نه با هدف هدایت افکار و تشویق بر استقبال از آن؛ بدون توجه به مسائل جانبی، و نه نفی این حکم متین و متقن نسبت به جایگاه واقعیش و همراهی با مخالفین آن، بلکه از آن جهت که گاه طرح یک موضوع تبدیل به یک سوژه تبلیغاتی می شود، یا ابهام آن موجب سوء استفاده و یا دستاویزی برای انسانهای مغرض می گردد، لازم است در تبیین «ازدواج موقت»، از مناظر مختلف به دیده تحقیق نگریست و از هر گونه خلط و ابهام پیشگیری نمود.

آیا «متعه» راهکاری مناسب و فراگیر برای جوانان است؟

توجه اسلام در بعد مسئولیت پذیری جوان، تأکید بر استحکام خانواده،‌ توصیه به اولیاء نسبت به اقدام بر ازدواج دائم فرزندان، از بین نرفتن عوامل عفاف و حیا، به تأخیر نینداختن نکاح بواسطه نبود امکانات مادی، تلاش بر ایجاد ارتباط بر اساس تعهدی الهی و پایبندی بر میثاق ازدواج دائم،‌ جایگاه پرورش نسل سالم و رشید درسایه اصالت و قوام خانواده، توجه به توانایی‌ و نشاط جوانی در پدر و مادر و نقش آن نسبت به آتیه فرزندان و زندگی مشترک؛ صلابت و پویایی جامعه که در گرو قوام و سلامت خانوادهاست و موارد عدیده ای از این قبیل که در متون ما بسیار بر آن تأکید شده، قطعاً ما را بر این می دارد که در استمداد از جوان و حل مشکلات آنان با بصیرتی عمیق تر به این گونه مسائل بنیادی مربوط به خانواده و جامعه بپردازیم.


آنچه که نسبت به قانونگذاری در ادیان الهی و خصوصاً اسلام مطرح بوده، توجه به تمامی نیازها و ابعاد وجودی انسان و واقعیات زندگی او، در عین حفظ جایگاه ارزشی اش می باشد، و برهمین اساس نظام قانونگذاری به گونه ای بوده که بشر مسلط بر طبیعت، و عالم برون، در تسلط و تعدیل غرایز هم، بر درون خود مسلط باشد. نه آنکه تابع تمایلات و غرایز خویش گردد. و برهمین اساس در متون روایات اسلامی مرد یا زنی که دارای ذائقه هوسرانی است بشدت مذمت شده، لذا رسولخدا (ص) فرمود: «ان الله یبغض او یلعن کل ذواق من الرجال و کل ذواقه من النساء»[۴] خداوند عزوجل دشمن می دارد یا لعنت می کند مرد و زن هوسران را. برهمین اساس در ساماندهی و تعدیل غرایز به گونه ای راهکار می دهد که در عین تأمین و پاسخگویی به نیاز بشر، مراقب است تا حریم سایر ارزشها و قوانین از دست نرود، لذا در اصل تشریع، در مصلحت و حکمت ازدواج موقت هیچ تردیدی نیست، لیکن نه به عنوان ترویج هوسرانی و لاابالی گری با مجوز شرعی و القای یک راهکار شایع و اولیه و کلیدی برای رفع تمامی مشکلات، و فراگیر برای همه افراد و تمامی زمانها و مکانها؛ به گونه ای که اگر افراد جامعه دچار مشکل اقتصادی هستند بگوییم درمانش «متعه» است.


اگر آمار طلاق بالا می رود بگوییم چاره اش ترویج ازدواج موقت و فرار از زندگی دائم است.
حتی دلایل روانشناسی بیاوریم و بگوییم زن و مرد همیشه برای هم تازگی و تمایل جنسی متقابل ندارند و برای تنوع، «متعه» را تجویز کنیم.
در بعضی توجیحات بگوییم اگر غرب به پیشرفت دست زده به واسطه آزادی جنسی است، پس ما هم با استفاده از این حکم محدودیتها را بشکنیم. و نیز برای فرار از مسئولیت پذیری و تشکیل خانواده، جوانان را ترغیب به ازدواج موقت کنیم و مواردی دیگر از این قبیل تا هم دشمنان مغرض از آن بهره مند شوند و هم دوستان لاابالی و سودجو طرفی بربندند.

برگرفته از کتاب مرزشناسی در ازدواج موقت نوشته عزت السادات میرخانی

اگر جلوی ازدواج موقت را بگیرید، فردا تمام زناها در نامه عمل شما نوشته می شود

آیت الله حائری شیرازی:

ما سر دو راهی هستیم، یا باید بگوییم مردم به راه حرام بروید؛ هر چه بادا باد و یا ازدواج موقت را توصیه کنیم.

بحث بین انتخاب ازدواج موقت یا دائم که نیست بلکه بحث بر سر انتخاب زنا و ازدواج موقت است. اگر کسی گفت ازدواج موقت نه، یعنی زنا بله. بعد آیا ما می توانیم آن شخص زناکار را اعدام یا سنگسار کنیم؟ آیا شما حاضر هستید به آن کسی که در نتیجه ی این فشار، مرتکب این عمل شد سنگ بزنید؟ اسلام هم نگفته که این شخص را سنگ بزنید! چون کسی که دستش به ازدواج دائم نمی رسد رجم (سنگسار) او صدق نمی کند و فقط باید به صد ضربه شلاق اکتفا کرد.

شما فکرش را بکنید ببینید اگر اسلام حکم شدیدی نسبت به زنا آورده و این حکم از سوی خداوند رحیم صادر شده است، آیا آن «رحیم»، بدون اجازه ازدواج موقت امکان دارد حکم به شلاق زدن زناکار بدهد؟ او این کار را نمی کند!

خداوند به آدم و حوا (علیهما السلام) فرمودند از این درخت نخورید. اما قبل از آن، به آنها فرمود: «یا آدَمُ اسکُن اَنتَ و زَوجُکَ الجَنَه … » این باغ بهشت برای شما، از هر کجایش دلتان خواست بخورید، اما «و لا تَقرَبا هَذِه الشَّجرَه»: ولی نزدیک این درخت نشوید.

پس مطلبی که در ازدواج موقت است این است که اصل در ازدواج، ازدواج دائم است. اگر ازدواج دائم میسر نشد و انسان بین حرام و ازدواج موقت قرار گرفت باید ازدواج موقت را انتخاب کند.

اگر مجرای حلالی را ببندید، گناه باز شدن مجراهای حرام، گردنتان می افتد! فرض کنید شما دریچه ی اطمینان چیزی را ببندید. بعد یکدفعه آن چیز منفجر شود. شما می گویید من که منفجرش نکردم! خودش منفجر شد. درحالیکه این را تو بستی! اگر شما یک چوب کبریت در سوراخ دَرِ زودپز قرار دهی و یک خانواده هم دور آن نشسته باشند، بعد این زودپز منفجر شود و همه این ها کشته شوند، شما قاتل همه آنها هستید. شما می گویید من با این چوب کبریت نمی توانم کسی را بکشم؛ ولی من می گویم: بله می توانید.

شما اگر بیایید جلوی ازدواج موقت را بگیرید، فردا تمام زناها در نامه عمل شما نوشته می شود.

هر کس قلم به دست بگیرد و این حکم را زشت جلوه دهد و یا بد دفاع کند و یا خوب حمله کند، به حکم خدا جسارت کرده و چون حکم خدا ناموس خدا و محارم خداست؛ پس اگر به حکم خدا جسارت شود به خود خدا جسارت شده است.

ازدواج موقت امری جهت ضرورت است

کلمه صیغه یک اصطلاح عمومی است که هم برای ازدواج هم برای طلاق به کار می‌رود. اصطلاح قرآنی آن بیشتر«مُتعه» است که در قرآن هست و مراجع دینی ما هم از همان مُتعه یا ازدواج موقت استفاده می‌کنند.

ما البته همیشه دفاع‌مان از ازدواج دائم است و ازدواج موقت به صورتی که صیغه گفته می‌شود، فقط در حالت‌های استثنایی و براساس ضرورت‌های اجتماعی است. مثلاً برای جوان‌ها که بلوغ جنسی‌شان ممکن است خیلی زودتر از بلوغ اقتصادی‌شان شروع شود، این یک راه است. راه دیگر این است که همین طور آزادانه عشق آزاد را دنبال کنند؛ یعنی بدون قرارداد و بدون مسئولیت اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی بخواهند آزادی جنسی داشته باشند که خب در کلمه زیبا است ولی همان زنا است که به عنوان عشق آزاد گفته می‌شود.

ما عشق آزاد را یک چیز بی‌معنا می‌دانیم. ازدواج موقت البته خیلی از خصوصیاتش مثل ازدواج دائم است. مثل مهریه، صیغه عقد، ایجاب و قبول، مشروعیت بچه‌ها، اسم بردن بچه‌ها، عِده بعد از جدایی، اذن پدر در مورد دختران باکره و همین طور محترم شمردن همه شرایطی که حین اجرای عقد خانم یا آقا مطرح می‌کنند. بنابراین این یک چیزی است برای نجات پسرها و دخترها که میتوانند با مراجعه به سایت ازدواج موقت حافظون ثبت نام کرده تا گرفتار زنا نشوند.

مطالعه نهاد ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران

نهاد ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران، نهادی ریشه بوده است. البته این نهاد در دوره های مختلف تاریخی  شکل ها و کارکردهای مختلفی داشته است. اگرچه ازدواج موقت در میان مردم ایران هیچ گاه مقبولیت عام پیدا نکرده، اما این نهاد همچنان در جامعه ایران پابرجا  مانده است. از این رو، این مسئله مطرح میشود که چرا ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران به وجود آمده و تداوم پیدا کرده است.

مطابق با یافته های پژوهش، به طور کلی، نهاد ازدواج موقت بر اساس فرهنگ مردسالار جامعه به نیازهای فردی مانند نیاز جنسی، تولید مثل، نیاز به امنیت و معیشت و نیازهای اجتماعی مانند حل مسئله وارث، تحکیم روابط اجتماعی و برقراری پیوند اجتماعی، به گونه ای مشروع پاسخ داده است.

یکی از نهادهای مهم در تاریخ بشری نهاد ازدواج بوده است. این نهاد معمولاً تحت تاثیر فرهنگ هر جامعه انواع و اشکال متفاوتی داشته است.  در تاریخ اجتماعی ایران، علاوه بر ازدواج دائم که شکل عمده و اصلی ازدواج بوده، نوع دیگری از ازدواج وجود داشته که ازدواج موقت نامیده می شود. ازدواج موقت، همانطور که از نام آن پیداست، ازدواجی غیردائمی است که بین مرد و زنی صورت به شرعی و قانونی و در زمانی معلوم برقرار می شود. این نوع ازدواج البته با توجه به نوع مذهب حاکم بر جامعه و وضعیت اجتماعی هر دوره تاریخی، به صورت متفاوتی نامیده شده است و ویژگی های مختلفی داشته است .

ازدواج موقت همواره به عنوان  نوعی ازدواج بحث برانگیز در تاریخ اجتماعی ایران مطرح بوده و مخالفان و موافقانی چه در بین صاحب نظران و چه در بین عموم مردم داشته است ، چنان که برخی آن را برای جامعه سودمند دانسته اند. برخی از آن با عنوان روسپیگری قانونی تعبیر کرده اند و برخی نیز از خرید و فروش صیغه ها  در تاریخ اجتماعی ایران یاد کرده اند. از این رو، مسئله ازدواج موقت پیامدهای مهمی در زندگی افراد در بستر اجتماعی داشته است.

  به هر حال، اگرچه ازدواج موقت در میان مردم ایران مقبولیت عام پیدا نکرده، اما این نهاد همچنان در جامعه ایران پابرجا مانده است . از این رو ، مسئله اصلی این مقاله این است که چرا ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران به وجود آمده و تداوم پیدا کرده است.  برای  پاسخ به این مسأله چاره ای جز رجوع به تاریخ وجود ندارد ، زیرا از یک سو،هر نهاد اجتماعی خصلتی تاریخی دارد و برای فهم و تبیین بهتر آن نیاز است که به تاریخ آن توجه شود و از سوی دیگر، طور همان که سی رایت میلز معتقد است:  بینش جامعه شناسانه هم از اساس خصلتی تاریخی دارد .

هدف این مقاله، مطالعه و بررسی ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران است .  درواقع،  در این پژوهش، چرایی، چگونگی و فرآیند تاریخی ازدواج موقت در ایران صورت به تطبیقی و با الگوی نظری کارکردگرایی مطالعه شده است.

نهاد ازدواج موقت پاسخی به نیازهای فردی و اولیه ای، مانند تمایلات جنسی، تولید مثل، نیاز به امنیت و معیشت و نیز نیازهای اجتماعی مشتق از آن است. به عبارتی دیگر، نیازهای بیولوژیک انسان به صورت فرهنگی ارضا می شوند. اما ارضای این نیازهای رده اول سبب ایجاد نیازهایی ثانویه می شوند که مالینوفسکی آنها را نیازهای اشتقاقی یا الزامات فرهنگی می نامد که در واقع نیاز به ایجاد نهادهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هستند و سرانجام پس از پاسخ یافتن نیازهای رده دوم، گروه سومی از نیازها ظاهر می شوند که مالینوفسکی آنها را نیازهای انسجام دهنده و روحی می نامد.

 درواقع، ازدواج موقت پاسخی مشروع و اجتماعی به رفع نیازهای فردی و اجتماعی بوده است و بر این اساس نهاد ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران به وجود آمده و تداوم پیدا کرده است لذا میتوان از سایت ازدواج موقت حافظون به عنوان یک نهاد مطلوب اجتماعی دفاع کرد.

ازدواج موقت و متعه از نگاه دین

با در نظر گرفتن نگاه دین و عرف و قانون به ازدواج موقت، برای پذیرفته شدن این مقوله در سطح عمومی جامعه نیازمند فرهنگ‌سازی و تغییر نوع نگاه‌ها هستیم چرا که ازدواج موقت می‌تواند در پاره‌ای موارد راه گشا باشد به شرط اینکه تمام جوانب موضوع بررسی شده باشد و در این رابطه تمام طرفین از حقوق برخوردار باشند. باید دید با نگاه جدیدی که در سطح مسوولان تصمیم‌گیر در این زمینه ایجاد شده است می‌توان نگاهی متفاوت به صیغه یا همان ازدواج موقت ایجاد کرد.

ازدواج موقت به غلط، هوی و هوس‌بازی تعریف شده و  به خصوص برای زنان و دختران آسیب دیده بیجا  قضاوت می‌شود، اما واقعیت ازدواج موقت، حمایت از زنان بی‌سرپرست و یا کمک به جوانانی است که هم دغدغه سالم زندگی کردن را دارند و هم نمی‌خواهند سمت گناه و روابط نامشروع بروند. سایت حافظون گامی نوین در زمینه ازدواج موقت آگاهانه  برای جوانان برداشته است. 

ما به لحاظ اخلاقی، حق نداریم که حکم دینی را بر مبنای نظر و یا قضاوت شخصی خودمان تعبیر کنیم و آن را به همه جامعه تعمیم دهیم. ازدواج موقت، حکم دین است و اگر کسی از این حکم برای هوس بازی بهره ببرد، نباید فقط از لحاظ منفی به قضایا نگاه کنیم.

در مورد ازدواج موقت، از اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ دو گونه روایات رسیده است؛ در برخی از آنها، تشویق به این امر شده است؛ در برخی دیگر از آن مذمت شده است. در جایی که این ازدواج برای هوسرانی باشد، منع شده است و اگر عوارض منفی اجتماعی و فردی داشته باشد، مورد نهی قرار گرفته است. برای کسی که همسر دائمی دارد و می تواند با او نیازهای ضروری جنسی خود را بر طرف سازد نیازی به این متعه نمی باشد.

اگر کسی برای هوسرانی و شهوت رانی اقدام به ازدواج موقت کند، محکوم است، زیرا او اسیر شهوت و هوای نفس خود  شده است. این رفتار خطرناکی است و او را گرفتار خواهد کرد. زیرا غریزه جنسی سیری ناپذیر است. امام علی ـ علیه السّلام ـ فرمود: «هرکس شهوترانی کند و ازدواج متعددی را انجام دهد، رسوایی او را فرا گرفته و مفتضح خواهد شد.»  لذا نباید با تبعیّت از هوای نفس، گرفتار شهوت و وسوسه های شیطانی شد.

دین اسلام دین خاتم و پیامبرش، پیامبر خاتم و کتابش آخرین کتاب است و شریعتش خاتم شرایع، پس باید برای هر مشکل اجتماعی از جمله ازدواج راه حل شرعی داشته باشد که کرامت زنان و مردان مؤمن را حفظ کند. مشکل جنسی در مردان و زنان هم یکی از مشکلات مهمی است که دین اسلام نمی‌تواند آن‌را بدون راه حل رها کند لذا با در نظر گرفتن شرایط توصیه به ازدواج موقت شده است.

در قرآن کریم آیه‌ی ۲۴ سوره‌ی نساء بر جواز ازدواج موقت دلالت دارد، و در روایات نیز از تعدادی از صحابه از قول پیامبر(ص) نقل شده است که حضرت این نکاح را تشریع کرده است.