مطالعه نهاد ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران

نهاد ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران، نهادی ریشه بوده است. البته این نهاد در دوره های مختلف تاریخی  شکل ها و کارکردهای مختلفی داشته است. اگرچه ازدواج موقت در میان مردم ایران هیچ گاه مقبولیت عام پیدا نکرده، اما این نهاد همچنان در جامعه ایران پابرجا  مانده است. از این رو، این مسئله مطرح میشود که چرا ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران به وجود آمده و تداوم پیدا کرده است.

مطابق با یافته های پژوهش، به طور کلی، نهاد ازدواج موقت بر اساس فرهنگ مردسالار جامعه به نیازهای فردی مانند نیاز جنسی، تولید مثل، نیاز به امنیت و معیشت و نیازهای اجتماعی مانند حل مسئله وارث، تحکیم روابط اجتماعی و برقراری پیوند اجتماعی، به گونه ای مشروع پاسخ داده است.

یکی از نهادهای مهم در تاریخ بشری نهاد ازدواج بوده است. این نهاد معمولاً تحت تاثیر فرهنگ هر جامعه انواع و اشکال متفاوتی داشته است.  در تاریخ اجتماعی ایران، علاوه بر ازدواج دائم که شکل عمده و اصلی ازدواج بوده، نوع دیگری از ازدواج وجود داشته که ازدواج موقت نامیده می شود. ازدواج موقت، همانطور که از نام آن پیداست، ازدواجی غیردائمی است که بین مرد و زنی صورت به شرعی و قانونی و در زمانی معلوم برقرار می شود. این نوع ازدواج البته با توجه به نوع مذهب حاکم بر جامعه و وضعیت اجتماعی هر دوره تاریخی، به صورت متفاوتی نامیده شده است و ویژگی های مختلفی داشته است .

ازدواج موقت همواره به عنوان  نوعی ازدواج بحث برانگیز در تاریخ اجتماعی ایران مطرح بوده و مخالفان و موافقانی چه در بین صاحب نظران و چه در بین عموم مردم داشته است ، چنان که برخی آن را برای جامعه سودمند دانسته اند. برخی از آن با عنوان روسپیگری قانونی تعبیر کرده اند و برخی نیز از خرید و فروش صیغه ها  در تاریخ اجتماعی ایران یاد کرده اند. از این رو، مسئله ازدواج موقت پیامدهای مهمی در زندگی افراد در بستر اجتماعی داشته است.

  به هر حال، اگرچه ازدواج موقت در میان مردم ایران مقبولیت عام پیدا نکرده، اما این نهاد همچنان در جامعه ایران پابرجا مانده است . از این رو ، مسئله اصلی این مقاله این است که چرا ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران به وجود آمده و تداوم پیدا کرده است.  برای  پاسخ به این مسأله چاره ای جز رجوع به تاریخ وجود ندارد ، زیرا از یک سو،هر نهاد اجتماعی خصلتی تاریخی دارد و برای فهم و تبیین بهتر آن نیاز است که به تاریخ آن توجه شود و از سوی دیگر، طور همان که سی رایت میلز معتقد است:  بینش جامعه شناسانه هم از اساس خصلتی تاریخی دارد .

هدف این مقاله، مطالعه و بررسی ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران است .  درواقع،  در این پژوهش، چرایی، چگونگی و فرآیند تاریخی ازدواج موقت در ایران صورت به تطبیقی و با الگوی نظری کارکردگرایی مطالعه شده است.

نهاد ازدواج موقت پاسخی به نیازهای فردی و اولیه ای، مانند تمایلات جنسی، تولید مثل، نیاز به امنیت و معیشت و نیز نیازهای اجتماعی مشتق از آن است. به عبارتی دیگر، نیازهای بیولوژیک انسان به صورت فرهنگی ارضا می شوند. اما ارضای این نیازهای رده اول سبب ایجاد نیازهایی ثانویه می شوند که مالینوفسکی آنها را نیازهای اشتقاقی یا الزامات فرهنگی می نامد که در واقع نیاز به ایجاد نهادهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی هستند و سرانجام پس از پاسخ یافتن نیازهای رده دوم، گروه سومی از نیازها ظاهر می شوند که مالینوفسکی آنها را نیازهای انسجام دهنده و روحی می نامد.

 درواقع، ازدواج موقت پاسخی مشروع و اجتماعی به رفع نیازهای فردی و اجتماعی بوده است و بر این اساس نهاد ازدواج موقت در تاریخ اجتماعی ایران به وجود آمده و تداوم پیدا کرده است لذا میتوان از سایت ازدواج موقت حافظون به عنوان یک نهاد مطلوب اجتماعی دفاع کرد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


هشت − = 5